VERGİ

- Kanunlar
- Tebliğler
- Sirküler
- Vergi Güncel
- Maliye Bak. Özelgeler
- İnternet Vergi Dairesi
- Tarife/Oran/Tutar/Had
- Vergisel Teşvikler
- E-Beyanname
- Vergi Takvimi
- Gecikme Faizi Hesapla
- Dilekçematik
- Beyanname Formları

SGK

- S.S.K. Mevzuatı
- S.S.K. Web Sitesi
- Sağlık Karnesi Sorgula
- Sigortalılık Tescil Kaydı
- E-Bildirge
- Emekli Olma Zamanı
- Ne Kadar Aylık Alırım
- Gecikme Zammı Hesabı
- Formlar Dilekçeler
- SSK Evrak Takibi

T.C. MERKEZ BANKASI

- Döviz Kurları – Bugün
- Döviz Kurları – Arşiv

RESMİ YAYINLAR

- T.C. Resmi Gazete Arşivi
- T. Ticaret Sicil Gazetesi

TMS UFRS TFRS SPK BDDK STANDARTLARI

- Ulusal ve Uluslararası Mali/Finansal Standartlar

DİĞER KONULAR

- Ekonomi Terimleri Sözl.

YAZI/YORUM

Tarih : 3.12.2007

Makale : Mehmet Ali USLU

Dar Mükellef Kurumlarda KDV, Stopaj ve Damga Vergisi

Tam-Dar Mükellefiyet Ayrımı

Tam Mükellefiyet
Aşağıda yazılı gerçek kişiler tam mükellef sayılırlar ve gerek Türkiye gerekse yurt dışında elde ettikleri gelirlerin tamamı üzerinden vergilendirilirler.
1. Türkiye’de yerleşmiş olanlar
2. Resmi Daire ve müesseselere veya merkezi Türkiye'de bulunan teşekkül ve teşebbüslere bağlı olup adı geçen daire, müessese, teşekkül ve teşebbüslerin işleri dolayısıyla yabancı memleketlerde oturan Türk vatandaşları (Bu gibilerden, bulundukları memleketlerde elde ettikleri kazanç ve iratları dolayısıyla Gelir Vergisine veya benzeri bir vergiye tabi tutulmuş bulunanlar, mezkur kazanç ve iratları üzerinden ayrıca vergilendirilmezler.)

Dar Mükellefiyet
Türkiye'de yerleşmiş olmayan gerçek kişiler dar mükellef sayılırlar. Bu kişiler sadece Türkiye'de elde ettikleri kazanç ve iratlar üzerinden vergilendirilirler. Yurt dışında çalışan Türk vatandaşları dar mükellef olarak kabul edilmektedir. Kurumlar açısından ise kanuni ve iş merkezleri Türkiye’de olmayan şirketler dar mükellef olarak değerlendirilirler.

Türkiye'de Yerleşik Olmaktan Ne Anlaşılmalıdır.
İkametgahı Türkiye'de bulunanlar ve bir takvim yılı içinde Türkiye'de devamlı olarak altı aydan fazla oturanlar (geçici ayrılmalar Türkiye'de oturma süresini kesmez.) Türkiye'de yerleşmiş sayılır.

Belli ve geçici görev veya iş için Türkiye'ye gelen iş, ilim ve fen adamları, uzmanlar, memurlar, basın veya yayın muhabirleri ve durumları bunlara benzeyen diğer kimselerle tahsil ya da tedavi veya istirahat veya seyahat maksadıyla gelenler; tutukluluk, hükümlülük veya hastalık gibi elde olmayan sebeplerle Türkiye'de alıkonulmuş veya kalmış olanlar Türkiye'de bulunanlar ve bir takvim yılı içinde Türkiye'de altı aydan fazla otursalar dahi Türkiye'de yerleşmiş sayılmazlar.

Dar Mükellef Kurumlarda Stopaj Ve Vergilendirme Konusu;
Dar Mükellef, Türkiye’ de yerleşmiş olmayan gerçek kişiler sadece Türkiye’ de elde ettikleri kazanç ve iratlar üzerinden vergilendirilirler. ( GVK.md.6 )

Dar Mükellefiyete tabi  kimseler bakımından kazanç ve iradın Türkiye’ de elde edildiği aşağıdaki şartlara gore tayin olunur;

1. Ticari Kazançlarda; kazanç sahibinin Türkiye' de işyerinin olması veya daimi temsilci bulundurması ve kazancın bu yerlerde veya bu temsilciler vasıtasıyla sağlanması (Bu şartları haiz olsalar dahi iş merkezi Türkiye' de  bulunmayanlardan, ihraç edilmek üzere Türkiye'de satın aldıkları veya imal ettikleri malları Türkiye'de satmaksızın yabancı memleketlere gönderenlerin  bu işlerden doğan kazançları Türkiye’ de  elde edilmiş sayılmaz )

2. Zirai Kazançlarda; Zirai Faaliyetlerin Türkiye’ de icra edilmesi;

3. Ücretlerde;
    a)  Hizmetin Türkiye' de ifa edilmiş veya edilmekte olması veya Türkiye' de değerlendirilmesi
    b) Türkiye' de  kain müesseselerin idare meclisi başkan ve üyelerine, denetçilerine, tasfiye memurlarına ait huzur hakkı, aidat, ikramiye ve benzerlerinin Türkiye' de değerlendirilmesi;

4. Serbest Meslek Kazançlarında; Serbest Meslek faaliyetlerinin Türkiye’de icra edilmesi veya Türkiye’ de değerlendirilmesi;

5. Gayrimenkul Sermaye İratlarında; Gayrimenkulün Türkiye’ de bulunması ve bu mahiyetteki mal ve hakların  Türkiye’ de  kullanılması  veya Türkiye’ de değerlendirilmesi;

6. Menkul Sermaye İratlarında; Sermayenin Türkiye’ de yatırılmış olması;

7. Diğer Kazanç ve İratlarda, Bu kazanç veya iratları doğuran işin veya  muamelenin Türkiye’de ifa edilmesi veya Türkiye’ de değerlemesi ( GVK.md.7 )

Bilindiği üzere, G.V.K’ nun gayrimenkul sermaye iradını tanımlayan 70/1. maddesi,
" Aşağıda yazılı mal ve hakların sahipleri, mutasarrıfları, zilyetleri, irtifak ve intifa hakkı sahipleri veya kiracıları tarafından kiraya verilmesinden elde edilen iratlar  gayrimenkul sermaye iradıdır."
…….
"Arama, İşletme ve imtiyaz hakları ve ruhsatları, ihtira beratı, alameti farika, marka, ticaret ünvanı, her türlü teknik resim, desen, model, plan ile sinema ve televizyon filmleri, ses ve görüntü bantları, sanayi ve ticaret ve bilim alanlarında elde edilmiş bir tecrübeye ait bilgilerle gizli bir formül veya imalat usulü üzerindeki kullanma hakkı ve kullanma imtiyazları gibi haklar…" şeklindedir.

Dar Mükellef statüsünde bulunan firmalarla yapılan teknik lisans sözleşmelerinde know how ve patent anlaşması kapsamında yapılacak mühendislik, tasarım, üretim, montaj, satış, servis vb.için yapılacak ödemelerin, yukarıda yer alan madde hükmü gereğince Gayrimenkul Sermaye İradı  olarak kabul edilmesi gerekmektedir.

Dar Mükelleflerde gayrimenkul sermaye iradının Türkiye’ de elde edilmesi, G.V.K.’ nun 7. maddesinin 5. bendinde "Gayrimenkulun Türkiye’ de bulunması ve bu mahiyetteki mal ve hakların Türkiye’ de kullanılması veya Türkiye’ de kullanılması veya Türkiyede değerlendirilmesi" şeklinde tanımlanmıştır.

Know – How ve Patentin KDV karşısındaki durumu 
Yabancı firmalardan sağlanan, Serbest Meslek, Telif, patent, know-how, Komisyon, Kira ve benzeri hizmetler, bu hizmetten yararlananlara KDV sorumluluğu getirmektedir. Şöyle ki;

Türkiye’ de ikametgahı işyeri, kanuni ve iş merkezi bulunmayan yabancı kişi ve kuruluşlardan sağlanan hizmetlerde, bu işlemlere taraf olan gerçek veya tüzel kişinin vergi mükellifi olup olmadığına bakılmaksızın Sorumlu Sıfatıyla KDV Hesaplanıp beyan edilecektir.
Gayrimenkul sermaye iradı olarak tanımlanan Know –How ve patent gibi gayri maddi hak ve unurlarının bilgilerinden Türkiye’ de faydalanıldığının açık olması durumunda, söz konusu  ödemeler KDV’ ye tabi olmalı ve yine aynı kanunun 9/1. maddesine gore sorumlu sıfatıyla ödenmesi gerekir.

Know – How ve Patentin Stopaj Karşısındaki Durumu;
K.V.K.’nun  24/1  maddesinde ;
"Dar Mükellefiyete tabi kurumların ticari, zirai ve diğer kazanç ve iratları dışında kalan kazanç ve iratlar ile telif, imtiyaz, ihtira, işletme, ticaret ünvanı, alameti farika ve benzeri gayri maddi hakların satışı, devir ve temliki mukabilinde alınan bedellerin % 25 nispetinde kurumlar vergisi tevkifatına tabi olduğu" hüküm altına alınmıştır. (30.11.1999 tarih ve 99/13646 sayılı B.K.K. uyarınca % 20 olarak belirlenmiştir. )

Bu noktada  önemli olan husus şudur.Normal kaide yukarıda anlattığımız üzere olmakla birlikte çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları doğrultusunda her ülke ile farklı oranlarda vergilendirme sözkonusudur. Bu nedenle ülkelerle yapılan çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmalarının da iyi bilinmesinde yarar olacaktır.

Dar mükellef kurumlardan sağlanan hizmet ve isim hakkı, patent , know-how durumlarında özellikli ve önemli olan bir diğer durumsa özetle şu dur.

DAR MÜKELLEF KURUM / KİŞİ için Patent-Know-How nedeniyle nerde olursa olsun stopaj mükellefiyeti vardır. Proje Çizim-Mühendislik (hizmet) konusunda; Yurt dışında ise stopaj mükellefiyeti yoktur. Yurt içinde ise stopaj mükellefiyeti vardır.

Yukarıdaki ayrıntı gözden kaçırılmamalıdır. Dar mükellef kurumdan yararlanacağımız bir isim hakkı ise o zaman bu isim hakkından ister yurt dışı ister yurt içinde anlaşılsın her durumda stopaj doğar. Ancak isim hakkı değil de örneğin proje çizimi için yurt dışındaki bir firma ile anlaşma yapılmış olsun. Bu firma söz konusu projeyi Türkiye'de kullanarak bir yapı inşa etmişse, dar mükellefe  yapılan ödemede hizmetten Türkiye’ de yararlanılmış olması nedeniyle KDV doğar ancak bu durumda Stopaj açısından farklı bir durum vardır.Eğer projeyi çizdirdiğimiz firma Kendi ülkesinde Yapmış hazırlamışsa Türkiye’ de de yararlanıyor olsak dahi stopaj olmayacaktır. Eğer firma Türkiye’ ye gelip çalışmalarını  Türkiye’ de sürdürürse ve projeyi burda hazırlarsa o zaman stopaj doğacaktır. Sorumlu sıfatı ile KDV ise her halde olacaktır.

Yurt Dışında Düzenlenen Akitlerin Damga Vergisi Karşısındaki Durumu;

Genel olarak yurt dışında düzenlenen kağıtlar damga vergisine konu olmamakla beraber,
Kanunda  öngörülen ve aşağıda belirtilen durumlardan birinin gerçekleşmesi halinde damga vergisine tabi olabilmektedir;

Öncelikle yurt dışında düzenlenen kağıtların Türkiye’ ye getirilmiş olmaları vergilendirme için zorunluluk taşıyan bir unsurdur. Diğer bir ifade ile kağıdın Türkiye’ ye getirilmediği hallerde, özellikle hükmünden yararlanıldığı gerekçesine dayanılarak vergilendirme yapılmasına imkan bulunmamaktadır.

Yurt dışında düzenlenen bir kağıdın damga vergisine tabi tutulmasını gerektiren ikinci hal, söz konusu kağıdın Türkiye' deki resmi dairelere ibraz edilmesi halidir. İbrazın nedeni vergilendirme açısından bir önem taşımamakta, kağıtların yasal zorunluluklara bağlı olarak resmi dairelere ibraz edilmesi vergilendirme açısından yeterli olmaktadır. Kağıda ilişkin damga vergisi, söz konusu kağıdın resmi makamlara ibraz edildiği an oluşmaktadır.

 

 
 Tarih : 3.12.2007   (Bu yorum  toplam 6995 kez okundu.)
 

MALİ TAKVİM

YAZI-YORUM

DETAYLAR

SÖZLÜKLER

Türkçe Sözlük

İngilizce - Almanca Sözlük

İngilizce Çeviri

HAVA DURUMU

 ISTANBUL için hava durumu

ISTANBUL

RADYO KANALLARI

TV KANALLARI

Canlı Yayınlar

GAZETE/DERGİ/BASIN



Ana Sayfa | Kaynakça | Hakkımızda | Hizmetlerimiz | İletişim


www.maliyeciler.com

Tasarım & Uygulama: maliyeciler.com