VERGİ

- Kanunlar
- Tebliğler
- Sirküler
- Vergi Güncel
- Maliye Bak. Özelgeler
- İnternet Vergi Dairesi
- Tarife/Oran/Tutar/Had
- Vergisel Teşvikler
- E-Beyanname
- Vergi Takvimi
- Gecikme Faizi Hesapla
- Dilekçematik
- Beyanname Formları

SGK

- S.S.K. Mevzuatı
- S.S.K. Web Sitesi
- Sağlık Karnesi Sorgula
- Sigortalılık Tescil Kaydı
- E-Bildirge
- Emekli Olma Zamanı
- Ne Kadar Aylık Alırım
- Gecikme Zammı Hesabı
- Formlar Dilekçeler
- SSK Evrak Takibi

T.C. MERKEZ BANKASI

- Döviz Kurları – Bugün
- Döviz Kurları – Arşiv

RESMİ YAYINLAR

- T.C. Resmi Gazete Arşivi
- T. Ticaret Sicil Gazetesi

TMS UFRS TFRS SPK BDDK STANDARTLARI

- Ulusal ve Uluslararası Mali/Finansal Standartlar

DİĞER KONULAR

- Ekonomi Terimleri Sözl.

GÜNDEM

04.12.2007
2007/101 - Gerçek Ücretlilerin Vergilendirilmesinde Asgari Geçim İndirimi Uygulaması ve İlgili Açıklamalar Resmi Gazetede Yayınlandı

04.12.2007 tarih ve 26720 no.lu resmi gazetede, 265 no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile yayınlanan ve 01.01.2008 tarihinden itibaren uygulanacak olan gerçek ücretlilerin vergilendirilmesinde asgari geçim indirimi uygulaması ve ilgili açıklamalar yayınlanarak yürürlüğe girdi.

Konuya iliskin olarak yayınlanan 265 no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği nin tam metni aşağıdadır.

Bilgilerinize Sunulur.


 

Maliye Bakanlığından:
GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ
(SERİ NO: 265)

1. Giris
5615 sayılı Kanunla 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununda yapılan değisiklikler sonucu vergi sistemimize giren gerçek ücretlerin vergilendirilmesinde asgarî geçim indirimi uygulaması ile ilgili açıklama ve düzenlemeler bu Tebliğin konusunu olusturmaktadır.

2. Yasal Düzenleme
5615 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değisiklik Yapılmasına Dair Kanunun1 2 nci maddesi ile 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun mülga 32 nci maddesi 01/01/2008 tarihinden geçerli olmak üzere baslığıyla birlikte asağıdaki sekilde yeniden düzenlenmistir.
“Asgari geçim indirimi
Madde 32- Ücretin gerçek usûlde vergilendirilmesinde asgarî geçim indirimi uygulanır.
Asgarî geçim indirimi; ücretin elde edildiği takvim yılı basında geçerli olan ve sanayi kesiminde çalısan 16 yasından büyük isçiler için uygulanan asgarî ücretin yıllık brüt tutarının; mükellefin kendisi için % 50’si, çalısmayan ve herhangi bir geliri olmayan esi için % 10’u, çocukların her biri için ayrı ayrı olmak üzere; ilk iki çocuk için % 7,5 diğer çocuklar için % 5’idir.
Gelirin kısmî döneme ait olması halinde, ay kesirleri tam ay sayılmak suretiyle bu süreye isabet eden indirim tutarları esas alınır.
Asgarî geçim indirimi, bu fıkraya göre belirlenen tutar ile 103 üncü maddedeki gelir vergisi tarifesinin birinci gelir dilimine uygulanan oranın çarpılmasıyla bulunan tutarın, hesaplanan vergiden mahsup edilmesi suretiyle uygulanır. Mahsup edilecek kısmın fazla olması halinde iade yapılmaz.
İndirimin uygulamasında “çocuk” tabiri, mükellefle birlikte oturan veya mükellef tarafından bakılan (nafaka verilenler, evlat edinilenler ile ana veya babasını kaybetmis torunlardan mükellefle birlikte oturanlar dâhil) 18 yasını veya tahsilde olup 25 yasını doldurmamıs çocukları, “es” tabiri ise, aralarında yasal evlilik bağı bulunan kisileri ifade eder.
İndirim tutarının tespitinde mükellefin, gelirin elde edildiği tarihteki medenî hali ve aile durumu esas alınır. İndirim, yukarıdaki oranlara göre hesaplanan tutarları asmamak kaydıyla, ücret geliri elde eden aile fertlerinden her biri için ayrı ayrı, çocuklar için eslerden yalnızca birisinin gelirine uygulanır. Bosananlar için indirim tutarının hesabında, nafakasını sağladıkları
çocuk sayısı dikkate alınır.
Bakanlar Kurulu, indirim konusu yapılacak toplam tutarın asgarî ücretin yıllık brüt tutarını asmaması sartıyla ikinci fıkrada belirtilen asgarî geçim indirimi oranlarını artırmaya veya kanunî oranına kadar indirmeye yetkilidir.
Asgarî geçim indiriminin uygulama dönemleri ve mahsup sekli ile diğer hususlara iliskin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca belirlenir.”

3. Uygulamanın Esasları
Asgari geçim indirimi uygulamasından ücretleri gerçek usulde vergilendirilen gerçek kisiler yararlanabilecektir.
Asgari geçim indirimi, ücretin elde edildiği takvim yılı basında belirlenen 16 yasından büyük isçiler için uygulanan asgari ücretin yıllık brüt tutarına;
• Mükellefin kendisi için % 50’si
• Çalısmayan ve herhangi bir geliri olmayan esi için % 10’u
• Çocukların her biri için ayrı ayrı olmak üzere ilk iki çocuk için % 7,5’i
• Diğer çocuklar için % 5’i
olmak üzere ücretlinin sahsi ve medeni durumu dikkate alınarak hesaplanan indirim oranlarının uygulanması sonucu bulunacak tutarın, Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yer alan Gelir Vergisi tarifesinin birinci gelir dilimine uygulanan oranla çarpılması sonucu bulunacak indirim tutarının 1/12’sinin aylık olarak hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilmesi suretiyle bulunacaktır.
Pesin olarak ödenen ücretler, asgari geçim indirimi uygulaması yönünden, nakden veya hesaben ödemenin yapıldığı dönemin geliri sayılacaktır. Örneğin, 01/01/2008 tarihinden önceki dönemde ücretlerin pesin olarak ödenmesi nedeniyle, bu tarihten sonraki döneme isabet eden ücret gelirleri, tahakkuk esasının geçerliliği nedeniyle, 01/01/2008 tarihinden önce elde edilmis sayıldığından söz konusu ücretler için asgari geçim indirimi uygulanmayacaktır.
Asgari geçim indirimi tutarının, ücretlinin aylık hesaplanan vergisinden fazla olması halinde, fazlası dikkate alınmayacaktır.
Asgari geçim indiriminden, ücret gelirlerini yıllık beyanname ile bildirenler de yararlanabilecektir.
Gelir Vergisi Kanununun 61 inci maddesi kapsamında değerlendirilen ücret geliri elde edenler, örneğin sosyal güvenlik destekleme primi ödemek suretiyle çalısanlar ile kurumların yönetiminde görevli olanlar da genel hükümlere göre asgari geçim indiriminden yararlanacaklardır.
Asağıda sayılan ücret geliri elde edenler asgari geçim indirimi uygulamasından  yararlanamayacaklardır.
• Ücretleri diğer ücret kapsamında vergilendirilen hizmet erbabı,
• Dar mükellefiyet kapsamında ücret geliri elde edenler,
• Baska bir kanun hükmü (3218, 4490, 4691 sayılı kanunlar v.b.) uyarınca
ücretlerinden gelir vergisi tevkifatı yapılmayanlar,
• Ücret geliri elde etmeyen diğer gerçek kisiler.

4. Uygulamanın Yürürlüğe Giris Tarihi
Asgari geçim indirimi uygulaması, 2008 yılından itibaren elde edilecek ücret gelirlerine uygulanmak üzere, 01/01/2008 tarihinden itibaren yürürlüğe girecektir.

5. Asgari Geçim İndirimi Tutarının Hesaplanması
Asgari geçim indirimi (A.G.İ.) tutarı, ücretin elde edildiği takvim yılı basında geçerli olan ve sanayi kesiminde çalısan 16 yasından büyük isçiler için uygulanan asgarî ücretin yıllık brüt tutarına bu Tebliğin “3. Uygulamanın Esasları” baslıklı bölümünde yer alan oranların uygulanması ile bulunan tutarın, gelir vergisi tarifesinin birinci gelir dilimine karsılık gelen oranla çarpımı sonucu bulunur.
A.G.İ. Yıllık Tutarı = (Asgari Ücretin Yıllık Brüt Tutarı x A.G.İ. Oranı) x %15 2
Asgari geçim indirimi yıllık tutarı, ücretlinin asgari geçim indiriminden bir yıl boyunca faydalanacağı net menfaattir.
Aylık yapılan ücret ödemelerinde ise asgari geçim indirimi, hesaplanan yıllık tutarın 12’ye bölünmesi suretiyle uygulanacak ve bir ay içerisinde yararlanılabilecek asgari geçim indirimi tutarı, yıllık olarak hesaplanan tutarın 1/12’sini geçemeyecektir.
Asgari geçim indiriminin yıllık tutarı, her ücretli için asgarî ücret üzerinden hesaplanan yıllık vergi tutarını asamayacak ve yılı içerisinde asgari ücret tutarında meydana gelen değisiklikler, asgari geçim indirimi uygulamasında dikkate alınmayacaktır.
Ücretlinin faydalanacağı azami indirim tutarı, elde ettiği ücret geliri üzerinden hesaplanan gelir vergisi ile sınırlı olduğundan, mahsup edilecek kısmın fazla olması halinde ücretliye herhangi bir iade yapılmayacaktır.
Onsekiz yasını doldurmus çocuklardan öğrenimi sona erenler, öğrenimin sona erdiği ayı takip eden aydan itibaren anne veya babasının asgari geçim indirimi hesabında dikkate alınmayacaklardır.
Yıl içinde isyeri veya isvereni değisen ücretliler, yeni isyerlerinde veya isverenleri nezdinde çalısmaya basladıkları aydan itibaren asgari geçim indiriminden yararlanmaya devam edeceklerdir.
Örnek 13:
Çalısmayan ve herhangi bir geliri olmayan esi ile dört çocuğu bulunan bir asgari ücretlinin 2008 yılının Ocak ayında yararlanabileceği asgari geçim indirimi tutarı asağıdaki sekilde hesaplanacaktır. (Ücretlinin 2008/Ocak Ayında Hesaplanan Gelir Vergisi 71,72 YTL’dir.)
2008 yılında Asgari Ücretin Yıllık Brüt Tutarı (562,50x12=) : 6.750,00 YTL
Asgari Geçim İndirimi Oranı : % 85
- Mükellefin kendisi için % 50
- Mükellefin esi için % 10
- Mükellefin çocukları için % 25
Asgari Geçim İndirimine Esas Tutar (6.750,00x% 85=) : 5.737,50 YTL
Asgari Geçim İndiriminin Yıllık Tutarı (5.737,50x% 15=) : 860,62 YTL
Hesaplanan yıllık tutarın 1/12’si olan (860,62/12=) 71,72 YTL, aylık olarak hesaplanan gelir vergisi tevkifatı tutarından mahsup edilecektir.
Bu ücretlinin Ocak ayı için, asgari geçim indirimi mahsup islemi asağıdaki sekilde gerçeklestirilecektir.
- 2008 yılı Ocak Ayı Brüt Ücreti : 562,50 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Tevkifat Matrahı : 478,13 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Ücretinden Hesaplanan Gelir Vergisi : 71,72 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Mahsup Edilecek Asgari Geçim İndirimi Tutarı : 71,72 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Ödenecek Gelir Vergisi : 0,00 YTL’dir.
Buna göre, isveren mahsup edilen asgari geçim indirimi tutarı kadar yani 71,72 YTL ücretliye daha fazla ödeme yapacaktır. Diğer bir ifadeyle ücretlinin net eline geçen tutar 403,03 YTL iken 474,75 YTL olmaktadır.
Net ücret üzerinden anlasmak suretiyle çalısanlar da asgari geçim indiriminden yaralanacak olup, hesaplanan vergiden mahsup edilen asgari geçim indirimi tutarları net ücretleri ile birlikte ücretliye ödenecektir.
Örnek 2:
Üç çocuğu için nafaka vermekte olan bir baba 01/04/2008 tarihinden itibaren 695 YTL net ücret sözlesmesi ile özel sektörde çalısmaya baslamıstır. Bu durumda babanın, 2008/Nisan ayı asgari geçim indirimi tutarı su sekilde hesaplanacaktır.
2008 yılında Asgari Ücretin Yıllık Brüt Tutarı (562,50 x 12=) : 6.750,00 YTL
Mükellefin Asgari Geçim İndirimi Oranı : % 70
- Mükellefin kendisi için % 50
- Mükellefin çocukları için % 20
Asgari Geçim İndirimine Esas Tutar (6.750,00 x % 70=) : 4.725,00 YTL
Asgari Geçim İndiriminin Yıllık Tutarı ( 4.725,00 x % 15=) : 708,75 YTL’dir.
Hesaplanan yıllık tutarın 1/12’si olan (708,75 YTL/12=) 59,06 YTL, aylık olarak hesaplanan gelir vergisi tevkifat tutarından mahsup edilecektir.
Bu ücretlinin Nisan ayı için, asgari geçim indirimi mahsup islemi asağıdaki sekilde gerçeklestirilecektir.
- 2008 yılı Nisan Ayı Net Ücreti : 695,00 YTL
- 2008 yılı Nisan Ayı Brüt Ücreti : 970,00 YTL
- 2008 yılı Nisan Ayı Tevkifat Matrahı : 824.49 YTL
- 2008 yılı Nisan Ayı Ücretinden Hesaplanan Gelir Vergisi : 123,67 YTL
- 2008 yılı Nisan Ayı Mahsup Edilecek A.G.İ. Tutarı : 59,06 YTL
- 2008 yılı Nisan Ayı Ödenecek Gelir Vergisi (123,67-59,06=) : 64,61 YTL’dir.
Buna göre, isveren Nisan ayından itibaren mahsup edilen asgari geçim indirimi tutarı kadar yani 59,06 YTL ücretliye daha fazla ödeme yapacaktır. Diğer bir ifadeyle ücretlinin net eline geçen tutar 695,00 YTL iken 754,06 YTL olmaktadır.
Ancak, ücretli Nisan ayında ise basladığı için yıl içinde ücret geliri elde etmediği Ocak, Subat ve Mart ayları için asgari geçim indirimi tutarından yararlanamayacaktır.
Örnek 3:
Esi çalısan ve iki çocuğu olan bir asgari ücretlinin 2008 yılı asgari geçim indirimi tutarı su sekilde hesaplanacaktır.
2008 yılında Asgari Ücretin Yıllık Brüt Tutarı (562,50x12=) : 6.750,00 YTL
Mükellefin Asgari Geçim İndirimi Oranı : % 65
- Mükellefin kendisi için % 50
- Mükellefin çocukları için % 15
Asgari Geçim İndirimine Esas Tutar (6.750,00 x % 65=) : 4.387,50 YTL
Asgari Geçim İndiriminin Yıllık Tutarı ( 4.387,50x% 15=) : 658,13 YTL’dir.
Hesaplanan yıllık tutarın 1/12’si olan (658,13/12=) 54,84 YTL, aylık olarak hesaplanan gelir vergisi tevkifatı tutarından mahsup edilecektir.
Bu ücretlinin ocak ayı için, asgari geçim indirimi mahsup islemi asağıdaki sekilde gerçeklestirilecektir.
- 2008 yılı Ocak Ayı Brüt Ücreti : 562,50 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Tevkifat Matrahı : 478,13 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Ücretinden Hesaplanan Gelir Vergisi : 71,72 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Mahsup Edilecek Asgari Geçim İndirimi Tutarı : 54,84 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Ödenecek Gelir Vergisi (71,72-54,84=) : 16,88 YTL’dir.
Buna göre, isveren mahsup edilen asgari geçim indirimi tutarı kadar yani 54,84 YTL ücretliye daha fazla ödeme yapacaktır. Diğer bir ifadeyle ücretlinin net eline geçen tutar 403,03 YTL iken 457,87 YTL olmaktadır.
Örnek 4:
Bekar olan ve ikinci derece (aylık 280 YTL4) sakatlık indiriminden faydalanmakta olan bir ücretlinin 2008 yılı asgari geçim indirimi tutarı su sekilde hesaplanacaktır.
2008 yılında Asgari Ücretin Yıllık Brüt Tutarı (562,50x12=) : 6.750,00 YTL
Mükellefin Asgari Geçim İndirimi Oranı : % 50
- Mükellefin kendisi için % 50
Asgari Geçim İndirimine Esas Tutar (6.750,00 x % 50=) : 3.375,00 YTL
Asgari Geçim İndiriminin Yıllık Tutarı ( 3.375,00 x% 15=) : 506,25 YTL’dir.
Bu ücretlinin ocak ayı için, asgari geçim indirimi mahsup islemi asağıdaki sekilde gerçeklestirilecektir.
- 2008 yılı Ocak Ayı Brüt Ücreti : 562,50 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Tevkifat Matrahı : 478,13 YTL
- İkinci Derece Sakatlık İndirimi : 280,00 YTL
- Sakatlık İndirimi Düsüldükten Sonra Kalan Tevkifat Matrahı : 198,13 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Ücretinden Hesaplanan Gelir Vergisi : 29,72 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Mahsup Edilebilecek A.G.İ. Tutarı : 42,19 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Ödenecek Gelir Vergisi : 0,00 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayında yararlanılacak A.G.İ. Tutarı : 29,72 YTL’dir.
Bu ücretlinin gelir vergisi matrahı hesaplanırken sakatlık indirimi de mahsup edilecek, sakatlık indiriminin mahsubundan sonra kalan gelir vergisi matrahı üzerinden hesaplanan gelir vergisi tutarından da yıllık asgari geçim indirimi tutarının 1/12’si olan (506,25/12=) 42,19 YTL mahsup edilecektir. Ancak mahsup edilecek tutar, kalan gelir vergisi tutarını asamayacağından yalnızca 29,72 YTL’lik kısmı ücretliye ödenecek ve (42,19-29,72=) 12,47 YTL asgari geçim indirimi farkı diğer dönemlerde de değerlendirilmeyecektir.
Buna göre, isveren mahsup edilen asgari geçim indirimi tutarı kadar yani 29.72 YTL ücretliye daha fazla ödeme yapacaktır. Diğer bir ifadeyle ücretlinin net eline geçen tutar sakatlık indirimi tutarı ile birlikte 445,03 YTL iken 474,75 YTL olmaktadır.
Örnek 5:
Esi çalısan ve bir çocuğu bulunan bir asgari ücretlinin, 2008 Ocak ayında 15 günlük süre çalısması halinde, asgari geçim
indirimi tutarı su sekilde hesaplanacaktır.
2008 yılında Asgari Ücretin Yıllık Brüt Tutarı (562,50 x 12=) : 6.750,00 YTL
Mükellefin Asgari Geçim İndirimi Oranı : % 57,5
- Mükellefin kendisi için % 50
- Mükellefin çocuğu için % 7,5
Asgari Geçim İndirimine Esas Tutar (6.750,00 x % 57,5=) : 3.881,25 YTL
Asgari Geçim İndiriminin Yıllık Tutarı ( 3.881,25 x % 15=) : 582,19 YTL’dir.
Bu ücretlinin ocak ayı için, asgari geçim indirimi mahsup islemi asağıdaki sekilde gerçeklestirilecektir.
- 2008 yılı Ocak Ayı Brüt Ücreti : 281,25 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Tevkifat Matrahı : 239,06 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Ücretinden Hesaplanan Gelir Vergisi : 35,86 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Mahsup Edilecek Asgari Geçim İndirimi Tutarı : 48,52 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Ödenecek Gelir Vergisi : 0,00 YTL’dir.
Gelirin kısmî döneme ait olması halinde, ay kesirleri tam ay sayılmak suretiyle bu süreye isabet eden indirim tutarları esas alınacağından hesaplanan yıllık tutarın 1/12’si olan (582,19/12=) 48,52 YTL’si Ocak ayına ait gelir vergisi tutarından (35,86 YTL) mahsup edilecektir.
Asgari geçim indirimi tutarı, hesaplanan gelir vergisi tutarından fazla olamayacağından bu ücretli, asgari geçim indiriminden 48,52 YTL yerine gelir vergisi tutarı olan 35,86 YTL kadar yararlanacak olup mahsup edilecek kısmın fazla olması nedeniyle iade yapılmayacaktır.
Buna göre, isveren mahsup edilen asgari geçim indirimi tutarı kadar yani 35,86 YTL ücretliye daha fazla ödeme yapacaktır. Diğer bir ifadeyle ücretlinin net eline geçen tutar 201,52 YTL iken 237,38 YTL olmaktadır.
Örnek 6:
Esi çalısmayan ve çocuğu bulunmayan 850 YTL brüt maasla çalısmakta olan bir ücretlinin, 2008 yılı asgari geçim indirimi tutarı su sekilde hesaplanacaktır.
2008 yılında Asgari Ücretin Yıllık Brüt Tutarı (562,50x12=) : 6.750,00 YTL
Mükellefin Asgari Geçim İndirimi Oranı : % 60
- Mükellefin kendisi için % 50
- Mükellefin esi için % 10
Asgari Geçim İndirimine Esas Tutar (6.750,00 x % 60=) : 4.050,00 YTL
Asgari Geçim İndiriminin Yıllık Tutarı ( 4.050 x % 15=) : 607,50 YTL’dir.
Bu ücretlinin ocak ayı için, asgari geçim indirimi mahsup islemi asağıdaki sekilde gerçeklestirilecektir.
- 2008 yılı Ocak Ayı Brüt Ücreti : 850,00 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Tevkifat Matrahı : 722,50 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Ücretinden Hesaplanan Gelir Vergisi : 108,38 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Mahsup Edilecek Asgari Geçim İndirimi Tutarı : 50,63 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Ödenecek Gelir Vergisi (108,38-50,63=) : 57,75 YTL’dir.
Buna göre, isveren mahsup edilen asgari geçim indirimi tutarı kadar yani 50,63 YTL ücretliye daha fazla ödeme
yapacaktır. Diğer bir ifadeyle ücretlinin net eline geçen tutar 609,02 YTL iken 659,65 YTL olmaktadır.
6. Medeni Durum ve Esin Gelirinin Olmadığının Tespiti
Ücretliler, medeni durumları ve çocuk sayıları ile esinin is ve gelir durumu hakkında Tebliğ ekinde yer alan “Aile Durumu Bildirimi” (EK:1) ile isverenlerine bildirimde bulunacaklardır. Durumlarında herhangi bir değisiklik olması halinde (evlenme, bosanma, ölüm, doğum vb.) bu değisiklikleri isverene bir ay içerisinde bildireceklerdir. Asgari geçim indirimi oranını
etkileyen değisiklikler, söz konusu değisikliğin isverene bildirildiği tarih itibariyle uygulanacak olup, eslerin her ikisinin de ücretli olması halinde çocuklar yalnızca sosyal güvenlik yönünden tabi oldukları esin bildirimine dahil edilecektir.
Bu uygulamada esin çalısmadığı ve herhangi bir gelirinin olmadığına iliskin olarak (aksi tespit edilmediği sürece) ücretlinin beyanı yeterli olacaktır.
Sadece ücret geliri elde eden es, “çalısmayan ve herhangi bir geliri olmayan es” kapsamında değerlendirilmeyecektir.
Bunlar dısındakiler ise çalısmayan ve herhangi bir geliri olmayan es kapsamında  değerlendirilecek olup, münhasıran emekli
maası alanlar da çalısmayan ve herhangi bir geliri olmayan es olarak kabul edilecektir.
Örnek 7:
Esi çalısan ve bir çocuğu bulunan bir baba, aylık 48,52 YTL asgari geçim indiriminden yararlanmaktadır. 05/04/2008 tarihinde bir çocuğu dünyaya geldiğini isverenine bildiren bu ücretlinin 2008 yılı Nisan ayı ve takip eden aylara iliskin asgari geçim indirimi su sekilde hesaplanacaktır.
2008 yılında Asgari Ücretin Yıllık Brüt Tutarı (562,50 x 12=) : 6.750,00 YTL
Mükellefin Asgari Geçim İndirimi Oranı : % 65
- Mükellefin kendisi için % 50
- Mükellefin çocukları için % 15
Asgari Geçim İndirimine Esas Tutar (6.750,00 x % 65=) : 4.387,50 YTL
Asgari Geçim İndiriminin Yıllık Tutarı (3.375,00 x % 15=) : 658,13 YTL'dir.
Ocak ayı itibariyle hesaplanan yıllık tutarın 1/12'si olan 48,52 YTL, ilk 3 ay (Ocak-Subat ve Mart ayları) için aylık olarak hesaplanan gelir vergisi tevkifatı tutarından mahsup edilirken, doğum nedeniyle yeni indirim tutarı olan aylık (658,13/12=) 54,84 YTL, kalan 9 ay için aylık olarak hesaplanan gelir vergisi tevkifatı tutarından mahsup edilecektir.
Aynı sekilde annenin elde ettiği ücret gelirine iliskin asgari geçim indirimi ise; (örneğimizdeki çocukların sosyal güvenlik yönünden babaya tabi olmaları ve babanın çalısması nedeniyle) asağıdaki sekilde hesaplanacaktır.
2008 yılında Asgari Ücretin Yıllık Brüt Tutarı (562,50 x 12=) : 6.750,00 YTL
Mükellefin Asgari Geçim İndirimi Oranı : % 50
- Mükellefin kendisi için % 50
Asgari Geçim İndirimine Esas Tutar (6.750,00 x % 50=) : 3.375,00 YTL
Asgari Geçim İndiriminin Yıllık Tutarı (3.375,00 x % 15=) : 506,25 YTL'dir.
Hesaplanan yıllık tutarın 1/12'si olan (506,25/12=) 42,19 YTL, aylık olarak hesaplanan gelir vergisi tevkifat tutarından mahsup edilecektir.
Bu durumda, annenin asgari ücretli olarak çalısması halinde ocak ayı için, asgari geçim indirimi mahsup islemi asağıdaki sekilde gerçeklestirilecektir.
- 2008 yılı Ocak Ayı Brüt Ücreti : 562,50 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Tevkifat Matrahı : 478,13 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Ücretinden Hesaplanan Gelir Vergisi : 71,72 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Mahsup Edilecek Asgari Geçim İndirimi Tutarı : 42,19 YTL
- 2008 yılı Ocak Ayı Ödenecek Gelir Vergisi (71,72-42,19=) : 29,53 YTL'dir.
Buna göre, isveren mahsup edilen asgari geçim indirimi tutarı kadar yani 42,19 YTL Anneye daha fazla ödeme yapacaktır. Diğer bir ifadeyle ücretlinin net eline geçen tutar 403,03 YTL iken 445,22 YTL olmaktadır.

7. Asgari Geçim İndirimine Ait Bordronun Düzenlenmesi
Asgari geçim indirimi bordrosunun düzenlenmesine iliskin ilkeler asağıda gösterilmistir.
• İsverenler, kendilerinde mevcut medeni durum ve çocuk sayısı ile ilgili bilgiler doğrultusunda, her yıl Ocak ayı itibariyle örneği Tebliğe ekli "Asgari Geçim İndirimine Ait Bordro" yu (EK:2) düzenleyeceklerdir.
• Her bir ücretlinin yararlanacağı asgari geçim indirimi ayrı ayrı hesaplanarak bordroda ilgili aya ait sütunda gösterilecektir.
• Yıl içerisinde meydana gelen değisiklikler için ayrı bir bordro düzenlenebileceği gibi değisiklikler aynı bordro üzerinde de gösterilebilecektir.
• Bordro isveren nezdinde muhafaza edilecek olup, istendiği takdirde yetkililere ibraz edilecektir.
•
8. İsverenlerce Yapılacak İslemler
8.1. Muhtasar Beyanname Veren İsverenlerce Yapılacak İslemler
İsverenler, her yılın Ocak ayında düzenleyecekleri asgari geçim indirimine ait bordroda, her aya iliskin ücretliler için hesaplayacakları asgari geçim indirimi tutarını göstereceklerdir. Mevcut bilgilere göre hesaplanan yıllık asgari geçim indirimi tutarının her aya isabet eden kısmı, ücret üzerinden hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilecektir.
Ücretliye yansıtılacak tutar ücret ödemesinin yapıldığı dönemde ücret bordrosunda açılan “Asgari Geçim İndirimi” satırında gösterilecek ve isveren tarafından ilgili aya iliskin verilecek muhtasar beyannamede tevkif suretiyle kesilen vergiler toplamından mahsup edilerek kalan tevkifat tutarı ödenecektir.
Mahsup edilecek asgari geçim indirimi, ücretlinin o aydaki ücretinden kesilen gelir vergisinden fazla olamayacaktır.
Asması halinde ise asan kısım için herhangi bir iade uygulaması yapılmayacaktır.
Muhtasar beyanname üzerinde asgari geçim indirimi tutarının mahsup edilebilmesi için, söz konusu tutarın mutlak suretle ücretlilere ödenmis olması gerekmektedir. Ücretlilere ödenmeyen tutarların mahsup edilmesi halinde bu tutar isverenlerce muhtasar beyanname üzerinden eksik beyan edilmis ve ödenmemis gelir vergisi tevkifatı olarak addolunacaktır.
Üç aylık dönemler halinde muhtasar beyanname veren isverenler de her yılın Ocak ayından itibaren asgari geçim indirimi tutarını her ay ücret ödemesi sırasında ücretliye pesin olarak ödeyeceklerdir. Örneğin, Ocak-Subat-Mart dönemine iliskin asgari geçim indirimi tutarı, Nisan ayında verilecek muhtasar beyannamede mahsup konusu yapılacaktır.

8.2. Muhtasar Beyanname Vermek Zorunda Olmayan İsverenlerce Yapılacak İslemler
Genel bütçeye dahil olan daireler, yaptıkları gelir vergisi tevkifatı için Gelir Vergisi Kanununun 100 üncü maddesine göre muhtasar beyanname vermemektedir. İsverenler, her yılın Ocak ayında düzenleyecekleri asgari geçim indirimine ait bordroda, her aya iliskin ücretliler için hesaplayacakları asgari geçim indirimi tutarını göstereceklerdir. Bu daireler, hak kazanılan
asgari geçim indirimi tutarını, çalısanlarına ödeyecekleri ücretler üzerinden tevkif edecekleri vergiden mahsup edecekler, böylece de ücretlilere, mahsup edilen vergi tutarı kadar ödeme yapılmıs olacaktır.

9. Yıllık Beyanname Veren Ücretlilerde Asgari Geçim İndirimi Uygulaması
9.1. Tevkifata Tabi Olmayan Ücret Geliri İçin Yıllık Beyanname Verilmesi
Gelir Vergisi Kanununun 95 inci maddesi gereği ücretlerinden vergi tevkif usulü cari olmayan ve bu nedenle ücretlerini yıllık beyanname ile beyan etmek zorunda olan ücretlilerde asgari geçim indirimi, yıllık beyannamede hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilmek suretiyle gerçeklestirilecektir.
Asgari geçim indiriminden faydalanmak isteyen ücretli; Tebliğ ekinde yer alan “Aile Durumu Bildirimi”ni (EK: 1) doldurarak yıllık beyannameye ekleyecektir.
Öte yandan, tevkifata tabi olmayan ücretlerini yıllık beyanname ile beyan etmek zorunda olan ücretliler bu beyannameye diğer gelir unsurlarını da dahil etmeleri halinde asgari geçim indirimi, yıllık beyannamede beyan edilen ücret gelirlerine isabet eden vergiden mahsup edilecektir.
Örnek 8:
Yabancı bir ülke konsolosluğunda çalısan ve ücret istisnasından yararlanmayan Türk uyruklu bir hizmet erbabı 2008 yıllında 30.000 YTL ücret geliri elde etmektedir. Bu mükellef aynı zamanda 20.000 YTL isyeri kira geliri elde etmistir. Hizmet erbabının esi çalısmamakta ve bir çocuğu bulunmaktadır.
Bu gelirleri için 2009 yılında vereceği yıllık beyannamede asgari geçim indirimi asağıdaki sekilde hesaplanacaktır.
2008 yılında Asgari Ücretin Yıllık Brüt Tutarı (562,50x12=) : 6.750,00 YTL
Asgari Geçim İndirimi Oranı : % 67,5
- Mükellefin kendisi için % 50
- Mükellefin esi için % 10
- Mükellefin çocukları için % 7,5
Asgari Geçim İndirimine Esas Tutar (6.750,00 x % 67,5=) : 4.556,25 YTL
Asgari Geçim İndiriminin Yıllık Tutarı (4.556,25 x % 15=) : 683,44 YTL’dir.
Ücret geliri ve isyeri kira geliri nedeniyle verilen yıllık beyanname üzerinden hesaplanan gelir vergisi tutarı 9.230,00 YTL’dir5. Yıllık beyannamede hesaplanan vergi toplamından ücret gelirine isabet eden vergi tutarı olan 5.811,50 YTL’den asgari geçim indirimi tutarı olan 683,44 YTL beyanname üzerinden mahsup edilecektir. Böylece yıllık beyanname ile bildirilen ücret gelirine isabet eden vergiden, asgari geçim indirimi tutarı mahsup edilerek indirim tutarı ücretliye yansıtılacaktır.
Diğer taraftan, ücret gelirine isabet eden vergi tutarının, asgari geçim indirimi tutarından az olması halinde sadece ücret gelirine isabet eden vergi kadar kısım mahsup edilecek olup, asan kısım diğer gelirlere isabet eden vergiden mahsup edilmeyecektir.
9.2. Birden Fazla İsverenden Ücret Alınması Dolayısıyla Ücret Gelirinin Yıllık Beyanname İle Beyan Edilmesi Asgari geçim indirimi uygulaması isverenler aracılığıyla gerçeklestirileceğinden tevkifata tabi ücretlerini yıllık beyanname ile beyan eden ücretliler yıllık beyannamelerinde indirim uygulamasına iliskin olarak herhangi bir bildirimde bulunmayacaklardır.
Ücretlerinden vergi tevkifatı yapılan ve isverenler aracılığıyla yıl içinde asgari geçim indiriminden yararlanan mükelleflerin, tevkifata tabi ücret gelirlerini yıllık beyannameye dahil etmeleri halinde, beyan edilen gelir üzerinden hesaplanan vergiden, yıl içinde kendisine ödenen ücret üzerinden kesilen gelir vergisinin asgari geçim indirimi mahsup edilmeden önceki
tutarı mahsup edilecektir. Böylelikle kaynakta vergileme sırasında ücretliye ödenmis olan asgari geçim indirimi tutarlarının, yıllık beyanname üzerinden yapılan vergileme sonucunda da ücretlide kalması sağlanmıs olacaktır.
Esi çalısan ve üç çocuğu olan bir ücretli; birinci isverenden 2008 yılında 24.000 YTL, ikinci isverenden ise 21.000 YTL ücret geliri elde etmistir. Ücretlerin tamamı tevkif yoluyla vergilendirilmis bulunmaktadır.
Birden sonraki isverenden alınan ücret (21.000 YTL), 2008 yılı için geçerli olduğu varsayılan 20.000 YTL’lik beyan sınırını astığı için, 45.000 YTL’lik ücret gelirinin tamamı beyan edilecektir.
2008 yılında Asgari Ücretin Yıllık Brüt Tutarı (562,50 x 12 =) : 6.750,00 YTL
Asgari Geçim İndirimi Oranı : % 70
- Mükellefin kendisi için % 50
- Mükellefin çocukları için % 20
Asgari Geçim İndirimine Esas Tutar (6.750,00 x % 70=) : 4.725,00 YTL
Asgari Geçim İndiriminin Yıllık Tutarı (4.725,00 x % 15=) : 708,75 YTL
Asgari geçim indirimi tutarı, ücretlinin yıl içinde net ücreti hesaplanırken tevkif edilecek vergi tutarından mahsup edilmek suretiyle mükellefe yansıtılmıstır.
Yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmesi nedeniyle beyanname üzerinden hesaplanan 8.622,50 YTL’lik6 ödenecek gelir vergisinden, asgari geçim indirimi mahsup edilmeden önceki vergi tevkifatı tutarları toplamı olan (3.803,00 + 3.195,03=)
6.998,00 YTL beyanname üzerinden mahsup edilecektir. Böylece mükellef, 1.624,50 YTL gelir vergisi ödeyecektir.
10. Asgari Geçim İndirimi Uygulamasına İliskin Diğer Hususlar
10.1. Birden Fazla İsverenden Ücret Alan Ücretlilerde Asgari Geçim İndirimi Uygulaması
Aynı zamanda birden fazla isverenden ücret alınması halinde, asgari geçim indirimi uygulaması, en yüksek ücretin elde
edildiği isveren tarafından gerçeklestirilecektir.
Ücretliler medeni durumu ve çocuk sayısı hakkında bildirimlerini, en yüksek ücret geliri elde ettikleri isverene vererek uygulamanın ilgili isverence yerine getirilmesini sağlayacaklardır. En yüksek ücretin hangi isverenden alınacağının belli olmaması halinde, indirimden yaralanacağı isvereni ücretli kendisi belirleyecektir. Ücretlinin aynı anda birden fazla isverenden
dolayı asgari geçim indiriminden faydalandığının tespiti halinde; olusan vergi ziyaı, ücretliden cezalı olarak tahsil edilecektir.
10.2. Ödenmesi Gereken Gelir Vergisinin Eksik Hesaplanması Halinde Uygulanacak Cezai Müeyyideler 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 341 inci maddesinde asağıdaki hükme yer verilmistir.
"Vergi ziyaı, mükellefin veya sorumlunun vergilendirme ile ilgili ödevlerini zamanında yerine getirmemesi veya eksik yerine getirmesi yüzünden verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesini veya eksik tahakkuk ettirilmesini ifade eder.
Sahsi, medeni haller veya aile durumu hakkında gerçeğe aykırı beyanlar ile veya sair suretlerle verginin noksan tahakkuk ettirilmesine veya haksız yere geri verilmesine sebebiyet vermek de vergi ziyaı hükmündedir.
Yukarıdaki fıkralarda yazılı hallerde verginin sonradan tahakkuk ettirilmesi veya tamamlanması veyahut haksız iadenin geri alınması ceza uygulanmasına mani teskil etmez."
Buna göre, isverenler tarafından hizmet erbabının ücret gelirlerinden kesilen gelir vergisinden mahsup edilen asgari geçim indirimi tutarının, o ayki ücretiyle birlikte ücretliye nakden ödenmesi gerekir. Aksi takdirde, ücretliye nakden ödenmeyen asgari geçim indirimi, isverenler tarafından haksız yere yapılan bir mahsup islemi niteliği tasıyacak ve tevkif suretiyle kesilen
verginin bu tutar kadar olan kısmı, muhtasar beyanname ile eksik beyan edilmis olacaktır.
Bu nedenle, yukarıda belirtilen sekilde ücretliye nakden ödenmeyen asgari geçim indirimi o ayda eksik beyan edilmis vergi tevkifatı olarak kabul edilerek, bu vergiler için de isverenler hakkında cezalı tarhiyat yapılacaktır.
Tebliğ olunur.
Ekler
1: Aile Durumu Bildirimi
2: Asgari Geçim İndirimine Ait Bordro
------------------------------
1 04/04/2007 tarih ve 26483 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıstır.
2 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yazılı tarifenin birinci gelir dilimine karsılık gelen orandır.
3 Tebliğde yer alan örneklerde, 2008 takvim yılı için asgarî ücret tutarı, tebliğin yayımı tarihinde resmi olarak ilan edilmediğinden, 2007 yılı takvim yılı basında belirlenen asgari ücret tutarı olan 562,50-YTL dikkate alınmıstır. 2008 takvim yılı için, yılbasında geçerli olacak yeni asgarî ücret tutarının dikkate alınacağı tabiidir.
Ücretin net tutarı tespit edilirken SSK primleri ile damga vergisi de dikkate alınmıstır.
4 2008 yılı için belirlenen sakatlık indirimi tutarları tebliğin yayımı tarihinde resmi olarak belirlenmemis olduğundan, 2007 yılında uygulanan sakatlık indirimi tutarları dikkate alınmıstır.
5 (Ücret matrahı: 25.500 YTL + GMSİ Matrahı: 15.000 YTL=) 40.500 YTL gelir vergisi matrahı üzerinden Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yer alan vergi tarifesi esas alınarak 9.230,00 YTL gelir vergisi hesaplanmıstır.
6 İki ücret içinde SSK primi ödendiği dikkate alınarak gelir vergisi hesap edilmistir
AİLE DURUMU BİLDİRİMİ
EK: 1
T.C./Vergi
Kimlik No
Sosyal Güvenlik No/Sicil
No/Kurum Sicil No
Adı Soyadı Görevi Bildirimi
Verenin
Medeni Hali Bekar ı Evli ı
Diğer
ı
ESİN
Adı Soyadı İs Durumu Gelirine/Gelirlerine İliskin Açıklama
Çalısıyor Çalısmıyor
Geliri
Olan
Geliri
Olmayan
ı ı ı ı
MÜKELLEFLE OTURAN VEYA MÜKELLEF TARAFINDAN BAKILAN ÇOCUKLARIN DURUMU
Öğretime Devam
Ediyorsa
Açıklama
Adı Soyadı
T.C.
Kimlik
No
Doğum
Tarihi
(Varsa ay
ve günü de
yazılacaktır)
Cinsiyet
Baba
Adı
Ana
Adı
Öz, Üvey, Evlat
Edinilmis, Nafakası
Sağlanılan Çocuk,
Ana Babasını
Kaybetmis Torun
Kayıt
Tarihi
Okul
Adı
Sınıfı
Alt Satırdaki hususları da göz önüne almak suretiyle düzenlediğim asgari geçim indirimine ait bildirimdir.
Düzenleyenin
Adı Soyadı
İmzası/Tarih …/…/…...
1- Bu bildirim, isverenlerce yukarıdaki muhteviyatına uygun olarak çoğaltılıp kullanılabilecektir.
2- Bildirim, ilk ise giriste verilir. Çalısanın asgari geçim indiriminden yararlanan es veya çocuk durumunda bir değisiklik meydana gelmesi halinde bildirim yeniden verilir.
3- Nafakasını sağladıkları çocuklara ait asgari geçim indiriminden yararlanacak olan es tarafından, mahkeme ilamının onaylı bir örneği bildirime eklenir.
4- Çocuklar, sosyal güvenlik yönünden tabi oldukları esin bildirimine dahil edilir.
5- İndirimin uygulamasında “çocuk” tabiri, mükellefle birlikte oturan veya mükellef tarafından bakılan (nafaka verilenler, evlat edinilenler ile ana veya babasını kaybetmis torunlardan mükellefle birlikte oturanlar dâhil) 18 yasını veya tahsilde olup 25 yasını doldurmamıs çocukları, “es” tabiri ise, aralarında yasal evlilik bağı bulunan kisileri ifade eder.
6- Sadece ücret geliri elde eden es, “çalısmayan ve herhangi bir geliri olmayan es” kapsamında değerlendirilmeyecektir. Bunlar dısındakiler ise çalısmayan ve herhangi bir geliri olmayan es kapsamında değerlendirilecek olup, münhasıran emekli maası alanlar da çalısmayan ve herhangi bir geliri olmayan es olarak kabul edilecektir.
ASGARİ GEÇİM İNDİRİMİNE AİT BORDRO EK:
2
Asgarî Ücretin Yıllık Brüt Tutarı : ………...…..YTL (*) ……...…YILI
1 2 3 4
Yararlanılan Asgari Geçimi İndirimi Tutarı (*****)
Sıra No Ücretlinin
Adı Soyadı
Asgari Geçim
İndirimi Oranı (%)
(**)
Asgari Geçim
İndirimine
Esas Tutar
(***)
Aylık Asgari Geçim
İndirimi Tutarı
[(3.sütun) x % 15] 12
(****)
OCAK
SUBAT
MART
NİSAN
MAYIS
HAZİRAN
TEMMUZ
AĞUSTOS
EYLÜL
EKİM
KASIM
ARALIK
1
2
3
4
5
6
7
8
10
11
12
TOPLAM
Not : Bu bordro, isverenlerce yukarıdaki muhteviyatına uygun olarak çoğaltılıp kullanılabilecektir. Her yıl için ayrı bordro düzenlenecektir.
*
Ücretin elde edildiği takvim yılı basında geçerli olan ve sanayi kesiminde çalısan 16 yasından büyük isçiler için uygulanan asgarî ücretin yıllık brüt tutarı  yazılacaktır.
**
Asgari ücretin yıllık brüt tutarının; mükellefin kendisi için % 50'si, çalısmayan ve herhangi bir geliri olmayan esi için % 10'u, ilk iki çocuk için % 7,5, diğer çocuklar için % 5' idir.
***
Ücretin elde edildiği takvim yılı basında geçerli olan asgarî ücretin yıllık brüt tutarının asgari geçim indirimi oranı ile çarpılması sonucu elde edilen tutar bu sütuna yazılacaktır
****
Bu sütuna, (3) no.lu sütunda yer alan asgari geçim indirimine esas tutarın, Gelir Vergisi Kanununun 103 ncü maddesinde yer alan tarifenin ilk dilimine ait oranın uygulanması ile elde edilen tutarın 12’ ye bölünmesiyle bulunan tutar yazılacaktır.
***** Bu sütuna, (4) no.lu sütundaki tutarlar yazılacaktır. Mahsup edilecek asgari geçim indirimi tutarı, yıl içinde aylar itibariyle bu sütunlarda izlenecektir.

 

 
 Tarih : 4.12.2007   (Bu haber toplam 1940 kez okundu.)
 

MALİ TAKVİM

YAZI-YORUM

DETAYLAR

SÖZLÜKLER

Türkçe Sözlük

İngilizce - Almanca Sözlük

İngilizce Çeviri

HAVA DURUMU

 ISTANBUL için hava durumu

ISTANBUL

RADYO KANALLARI

TV KANALLARI

Canlı Yayınlar

GAZETE/DERGİ/BASIN


 

Ana Sayfa | Kaynakça | Hakkımızda | Hizmetlerimiz | İletişim


www.maliyeciler.com

Tasarım & Uygulama: maliyeciler.com